De gevolgen van plotseling of langzaam doof worden
Afgesneden...
Als plotsdove ben je plotseling van de wereld afgesneden; je kunt niet meer communiceren
op de manier zoals die gebruikelijk is. Bij laatdoofheid verloopt de achteruitgang van het
gehoor meer geleidelijk. Maar op gegeven moment is het gehoor zo ver achteruit gegaan dat
iemand niet meer kan volgen wat er wordt gezegd of wat er gebeurt. De uiteindelijke
consequenties van plots- en laatdoven zijn even verstrekkend.
Verwarring...
Een mens doet meer met zijn gehoor dan hij beseft. Als je niet meer kunt horen zijn de
gevolgen groot. Bijvoorbeeld thuis, met de partner, het gezin en andere familieleden.
Gesprekken over wat de gezinsleden meemaken verlopen in het begin vaak zeer moeizaam.
Bepaalde gebeurtenissen gaan soms langs de plots- of laatdove heen. Zelfs als de
informatie inhoudelijk overkomt, dan nog mist de plots- of laatdove de emotie in de
communicatie; de lieve, boze, angstige, vrolijke accenten in de stem van de ander.
Hierdoor ontstaan verwarring en misvatting; een plots- of laatdove moet vaak raden hoe de
ander iets bedoeld heeft omdat de intonatie volledig langs hem of haar heengaat. Situaties
worden soms verkeerd ingeschat met alle gevolgen van dien. En zelfs na een goed gesprek
blijft vaak een ‘arm’ gevoel over.
Toekomstplannen
Ook op het werk of bij de studie kunnen problemen ontstaan. In de communicatie met
collega’s, docenten en medestudenten, de chef of baas en met de klanten. Soms worden
op het werk taken met veel communicatie naar collega’s overgeheveld. Normaal
telefoneren, voor iedereen vanzelfsprekend, is onmogelijk geworden. De toekomstplannen ten
aanzien van de carrière komen vaak op losse schroeven te staan. Het wordt niet meer zoals
het had moeten zijn.
Grimlachjes
Plots- en laatdoofheid beïnvloedt ook de vrije tijdsbesteding en de sociale contacten.
Muziek, theater en geluiden in de natuur zijn ineens niet meer toegankelijk. Ook gezellig
een terrasje pikken is ineens niet meer gezellig; grapjes van horenden zijn vaak niet te
volgen, waardoor de glimlachjes meer op grimlachjes gaan lijken. Dit kan diep ingrijpen in
de persoon die iemand was. Een spontaan iemand kan zijn spontaniteit verliezen. Plots- of
laatdoofheid verandert vaak zowel het leven als de persoon zelf die doof is geworden.
Hoe nu verder?
Is plots- of laatdoofheid het einde van je leven? Houdt nu alles op? Durf je niet
meer buiten omdat je je afgesneden voelt van de wereld? Durf je niet meer de winkels in
omdat je de mensen daar niet verstaat? Durf je niet meer naar een feestje of bij vrienden
op bezoek omdat je de gesprekken niet meer kunt volgen? Denk je dat werk niet meer de tot
mogelijkheden behoort?
Verwerkingsproces
Als je doof bent geworden lijkt het eerst alleen maar alsof je veel verliest. Het kan een
mens radeloos maken en veel paniek veroorzaken. Het leven is ineens niet meer zoals het
was, zoals het had moeten zijn. En dan is het soms moeilijk om perspectief te vinden. Het
verwerken en leren omgaan met de doofheid kost tijd. Niet alleen voor de plots- of
laatdove zelf, maar ook voor de mensen in zijn of haar omgeving. Het veel veel geduld van
beide kanten, zeker in het begin.
Een nieuwe plek...
Veel plots- of laatdoven ontdekken echter andere vormen van communicatie en
ontspanning die hun leven positief beïnvloeden. Ze volgen bijvoorbeeld samen met familie
of naaste vrienden gebarencursussen en proberen met hulp van een logopedist(e)
spraakafzien te leren en te verbeteren, waardoor communicatie wat makkelijker kan
verlopen. Soms worden ook nieuwe hobby’s gezocht waarbij horen minder van belang is;
genieten van kunst in plaats van theater. Ook contact met lotgenoten geeft steun en
begrip. Uitwisseling van ervaring en tips zijn vaak erg belangrijk gebleken bij het vinden
van een nieuwe plek in het leven.
Dan blijkt ook dat niet door alles een streep is gehaald. Dat sommige dingen inderdaad niet meer kunnen, maar andere dingen nog wel, alhoewel soms op een andere manier.
Maar het blijft soms moeilijk. En communicatie blijft inspannend.